Νέα «όπλα» για τη θεραπεία του καρκίνου του πνεύμονα

O καρκίνος του πνεύμονα οφείλεται κυρίως στο κάπνισμα και αποτελεί τον πιο συχνό τύπο καρκίνου στον γενικό πληθυσμό.

Αξίζει να σημειωθεί ότι μόνο στην Ελλάδα καταγράφονται κάθε χρόνο 10.000 νέες περιπτώσεις κάθε έτος. Έχοντας επιστρέψει δυναμικά στο χώρο της ιατρικής, μετά από την πολυετή, επιτυχημένη καριέρα του στην πολιτική, ο διακεκριμένος αγγειοχειρουργός- θωρακοχειρουργός και Διευθυντής Κλινικής Ιατρικού Κέντρου Ψυχικού, κ. Κωνσταντίνος Μαρκόπουλος μας αναλύει τoυς παράγοντες κινδύνου και τα συμπτώματα της νόσου, ενώ μας μιλά για τα νέα “όπλα” που διαθέτει η σύγχρονη επιστήμη για την καταπολέμηση του καρκίνου του πνεύμονα.

Τι είναι ο καρκίνος του πνεύμονα;

Ο καρκίνος πνεύμονα είναι ένας όγκος από πνευμονικά κύτταρα τα οποία αυτονομούνται στην ανάπτυξη και μεγαλώνει εις βάρος του φυσιολογικού πνεύμονα. Έχει δικιά του αγγείωση, ωστόσο η ταχύτητα ανάπτυξης και η επιθετικότητα του ποικίλλει ανάλογα με τον ιστολογικό τύπο. Ο καρκίνος πνεύμονα μεθίσταται, δηλαδή εμφανίζει μεταστάσεις (νέους όγκους) σε άλλα όργανα από κύτταρα που μεταφέρονται με το αίμα όταν είναι πολύ επιθετικός τύπος ή όταν είναι μεγάλος σε μέγεθος. Γενικώς, ο καρκίνος του πνεύμονα είναι πρώτος σε συχνότητα στον γενικό πληθυσμό (για την Ελλάδα 10.000 νέες περιπτώσεις ανά έτος).

Ποια η συσχέτιση της νόσου με το κάπνισμα; Υπάρχουν άλλοι παράγοντες που να έχουν συσχετιστεί με την αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου του πνεύμονα;

Υπάρχει ισχυρή και απόλυτη σχεδόν συσχέτιση του καρκίνου με το κάπνισμα. Λιγότερο από 10% των περιπτώσεων εμφανίζεται σε μη καπνιστές. Αλλά και σε αυτήν την περίπτωση από το ιστορικό του ασθενούς προκύπτει επιβαρυμένος εργασιακός χώρος (βιομηχανικοί εργάτες, επαφή με αμίαντο, κ.λπ.). Όχι σπάνια στο ιστορικό υπάρχει φυματίωση και ανάπτυξη καρκίνου σε παλαιά φυματική ουλή του πνεύμονα (scar carcinoma). Ειδικά για τον καρκίνο του πνεύμονα η εισπνοή μολυσμένου αέρα από βαρέα μέταλλα (νικέλιο,χρώμιο κ.λπ.), από φυτοφάρμακα και εντομοκτόνα αλλά και από έντονη σωματιδιακή ρύπανση (αιθάλη, κ.λπ.) αλλά και από ραδιενεργές ουσίες (ραδόνιο) είναι ιδιαίτερα επιβαρυντικά. Τέλος, ο συνδυασμός καπνίσματος με υπερκατανάλωση οινοπνεύματος είναι ένας τραγικός συνδυασμός για την καρκινογένεση.

Ποια είναι τα συμπτώματα του καρκίνου του πνεύμονα;

Τα συμπτώματα του καρκίνου είναι έμμεσα, δηλαδή προκύπτουν από τη γειτνίαση με άλλα όργανα. Ο πνεύμονας δεν έχει αισθητική νεύρωση, άρα ούτε πονάει ούτε αισθάνεται το βάρος κατά τις αναπνευστικές κινήσεις. Για αυτόν το λόγο ένα σημαντικό ποσοστό καρκίνων του πνεύμονα διαγιγνώσκεται τυχαία με μία ακτινογραφία θώρακος που έγινε για άλλο λόγο. Όταν υπάρχουν συμπτώματα είναι τα εξής: α) βήχας, ο οποίος προκύπτει από τον ερεθισμό των βλεννογόνων των βρόγχων είτε διότι εκεί αναπτύσσεται ο καρκίνος (βρογχογενής) είτε διότι ο όγκος πιέζει/διηθεί/αποφράσσει έναν βρόγχο. Σημαντική είναι και η αλλαγή του χαρακτήρα του χρόνιου βήχα που έχει ένας καπνιστής. Ο βήχας με αιτία τον καρκίνο είναι συνήθως ξηρός, συχνός και επίμονος στην κατάκλιση, β) αιμόπτυση, που προκύπτει από διήθηση αγγείων και συνδυάζεται με βήχα, γ) συχνές υποτροπιάζουσες φλεγμονές που σημαίνει ότι “πίσω” από τη σκίαση της πνευμονίας υπάρχει όγκος, δ) δύσπνοια, όταν ο όγκος πιέζει/ αποφράσσει βρόγχο και έτσι ένα τμήμα του πνεύμονα ακυρώνεται μειώνοντας έτσι τις αναπνευστικές εφεδρείες, ε) βράχος φωνής που οφείλεται σε διήθηση νεύρων που αφορούν την κίνηση φωνητικής χορδής, στ) απώλεια βάρους και αδυναμία χωρίς ακόμα και τα παραπάνω συμπτώματα, ζ) μονόπλευρο πλευριτικό υγρό, η) επίμονος πόνος στον θώρακα όταν ο όγκος διηθεί τμήματα του θωρακικού τοιχώματος, θ) σπανιότερα συμπτώματα όπως πόνοι στα κόκαλα εντοπισμένοι, περικαρδίτιδα, συριγμός φωνής, πρήξιμο στο κεφάλι και το δεξί κυρίως άνω άκρο κ.λπ.

Πώς διαγιγνώσκεται ο καρκίνος του πνεύμονα;